TRANG CHỦ GIỚI THIỆU DIỄN ĐÀN HỎI ĐÁP NHANH LIÊN HỆ
 


Đôi điều về tem và người chơi tem xa xưa…

Việc chuyển thư từ đã được Bưu điện trung tâm của Hoàng gia Anh làm đầu tiên vào năm 1516. Lúc bấy giờ người nhận thư phải trả tiền cước cho lá thư gửi đến mình, rất nhiều người đã từ chối không nhận thư của mình vì lý do không có tiền.

Đến năm 1835, Rowland Hill nhận thấy sự bất hợp lý đó nên đã đề ra một phương cách để cải tổ và giải quyết vấn đề. Ông ước tính mỗi lá thư cân nặng dưới ½ ounze Anh (khoảng 14.5g) phải trả một khoảng lệ phí 1 penny để gửi đi đến bất cứ nơi nào trong nước, và người gửi sẽ phải trả tiền cho lá thư thay vì người nhận; người gửi sẽ mua một "một miếng giấy nhỏ" trị giá 1 penny và dán lên lá thư để xác nhận mình đã trả tiền cước cho lá thư đó (h1a).


Hình 1a

Đến ngày 6/5/1840 con tem đầu tiên của thế giới được ra đời có mệnh giá 1 penny, in hình nhìn nghiêng của Nữ Hoàng Anh Victoria màu đen. Con tem được mọi người biết đến với tên gọi phổ thông The Penny Black (h1), kế tiếp với Penny Black là con tem có mệnh giá 2 pennies, cùng hình veo nhìn nghiêng của Nữ Hoàng Victoria nhưng in màu xanh, có tên phổ thông là 2 Pence Blue để trả cước phí cho các lá thư cân nặng trên ½ ounce (h2).

  
Hình 1 và 2: 1 penny đen và 2 Pence Blue

Vào cùng thời điểm lúc bấy giờ các phong thư của Mulready cũng được bán ra cho tiện việc gửi thư hơn.
Cải cách của Sir Rowland Hill được công nhận một cách rộng rãi và nhanh chóng trên thế giới.

Brazil trở thành quốc gia thứ nhì phát hành tem vào năm 1843, tem mang tên Mắt Bò - Ox Eyes (h3)


Hình 3. Ox Eyes

Cùng năm 1843, the Swiss Cantones Zurich và Geneve cũng phát hành tem của mình, và là quốc gia đầu tiên phát hành tem in 2 màu (h4-5).

  
Hình 4 và 5

Một vài giám đốc bưu điện Mỹ cũng đã ấn hành tem riêng từ năm 1845, nhưng phải đến ngày 1/7/1847, con tem chính thức đầu tiên của Mỹ mới ra đời, con tem mệnh giá 5c, màu nâu, có hình Benjamin Franklin (h6) và 10c, màu đen, hình tổng thống Washington (h7).

  
Hình 6 và 7

Ngày 21/9/1847 Mauritius cho ra đời mẫu tem hình Nữ Hoàng Victoria màu xanh lơ và màu cam (h8).


Hình 8

Đến năm 1848, Bermuda cho in mẫu tem dùng trong địa phương, Bermuda 1 Penny với dòng chữ mang tên Postmaster P Hamilton.

Pháp phát hành mẫu tem đầu tiên của mình vào ngày 1/1/1849 (h9) và đúng 6 tháng sau, ngày 1/7/1849, Bỉ phát hành mẫu tem đầu tiên mang hình Vua Leopold I (h10)

Đức có con tem đầu tiên vào ngày 1/11/1849 (h11).

   
Hình 9, 10, 11

Bước qua năm 1850, Tây Ban Nha mở đầu với con tem mang hình Nữ Hoàng Isabella II, phát hành ngày 1/1 (h12). Lần lượt tiếp theo là các nước New South Wales (10/1/1850), Victoria (15/1/1850), Thụy Sĩ (4/4/1850), Ao (1/6/1850) (h13), Saxony (1/7/1850) (h14) và British Guyana (1/7/1850) (h15).


Hình 12, 13, 14, 15

Lúc bấy giờ tem được in trên tùng tờ 100 tem và được nhân viên bưu điện dùng kéo cắt rời ra. Đến năm 1854, Anh đã phát minh ra máy đục lỗ tem để tiện cho việc xé tách tem ra từng con một và con tem có răng cưa đầu tiên đã ra đời (h16)

Đến năm 1875, Tổ chức Bưu Chính Thế Giới - UPU - ra đời nhằm hỗ trợ và thống nhất công việc phát hành, sử dụng tem thư trên toàn thế giới.

Chỉ một thời gian ngắn sau khi con tem đầu tiên của thế giới ra đời, người ta đã thấy xuất hiện những người sưu tầm tem đầu tiên, qua các mẫu đăng trên báo muốn mua các con tem đã sử dụng; và số lượng người thu thập tem càng lúc càng tăng. Lúc bấy giờ họ đăng mua tất cả các tem trên thế giới vì số mẫu tem phát hành không nhiều. Người ta dán tem lên các sợi dây căng trên tường hay dán lên vách nhà. Các cách này hoàn toàn không tốt chút nào, vì vậy không lâu sau một loại sách dùng để dán tem lên đó đã ra đời để giúp cho việc giữ tem được tốt hơn. Nhưng việc bảo quản tem vẫn chưa được hoàn hảo lắm cho đến năm 1889 người ta đã tạo ra được các miếng bọc tem (hinge) mà chúng ta vẫn còn đang dùng ngày nay.

Năm 1856, một hội đoàn đầu tiên của những người sưu tập tem được thành lập ở Mỹ, The Omnibusclub, hội đoàn này không phải chỉ có hội viên chơi tem không thôi mà cả những người sưu tập bướm, côn trùng hay những thứ đại loại như thế.

Hội đoàn chỉ đơn thuần cho giới sưu tập tem cũng được thành lập ở Mỹ vào năm 1866 mang tên Stamp Association. Sau Mỹ là Đức có hội tem vào năm 1869 ở Heidelberg, hội Suddeutsche Philatelistenverein.

Lần đầu tiên trên thế giới tạp chí tem The Monthly Advertiser được xuất bản ở Liverpool, Anh vào ngày 15/12/1862.

Dr. John Edward Gray đã được công nhận là người chơi tem đầu tiên của thế giới. Chúng ta có thể tìm thấy rất nhiều bộ sưu tập tem nổi tiếng trong các gia đình hoàng tộc như Hoàng Gia Anh có bộ sưu tập với các mẫu tem cực quý hiếm trên thế giới, nhất là tem trong nước và các thuộc địa của mình. Hoặc như bộ sưu tập của Vua Faruk, Ai Cập, Vua Czar Nikolaus III của Nga, Vua Carol của Romania cũng rất nổi tiếng.

Còn về bộ sưu tập cá nhân thì sao? Phiipp la Renotiere of Ferrary là cá nhân sưu tập tem nổi tiếng nhất thế giới xưa nay. Ferrary bắt đầu sưu tập tem từ lúc còn nhỏ. Ông được thừa hưởng một tài sản lớn lao và ông đã tiêu pha rất nhiều cho việc mua các con tem cực kỳ quý hiếm. Rất nhiều các nhà buôn tem đã làm việc chỉ cho riêng ông cốt để thu mua các con tem hay nguyên cả bộ sưu tập đắt giá khắp thế giới. Trước Thế chiến thứ I, Ferrary sống ở Paris, Pháp, người ta nghĩ ông là người Đức nên khi Thế chiến bùng nổ, ông đã bỏ chạy sang Thụy Sĩ và Pháp đã tịch thu bộ sưu tập tem của ông. Farrary chết năm 1917, đến năm 1921, Pháp đã cho bán đấu giá bộ sưu tập của ông. Pháp thu về được một khoản tiền khổng lồ 6 triệu đồng mark vàng và cũng đã xoá tên của bộ sưu tập cá nhân quý hiếm nhất thế giới này.

(Cattleyas19)

  Gửi bài viết cho bạn |   In bài viết
>> CÁC TIN KHÁC
Hoa trong truyện Kiều của Nguyễn Du
Cừu cái không có sừng như cừu đực
Giáng sinh vui vẻ
Cùng say với tem
Hoa sen - biểu tượng văn hoá Việt
Bệnh Tiểu Đường trên tem Bưu chính
Ngày Quốc khánh trên tem Bưu chính
Động vật sa mạc tìm nước uống như thế nào?
Thư pháp - nét đẹp văn hoá phương Đông
AUSTRALIA - Lịch sử một đất nước qua tem
90 NĂM TƯỢNG NHÂN NGƯ Ở COPENHAGHEN (1913 - 2003)
Chuyện về nàng tiên cá
Hình tượng rắn trên biểu trưng ngành Y tế
16 cách tỏ tình (chỉ dành cho người đang yêu)
Dịch học Trung Hoa trên tem Bưu chính
ĐIỆP VỤ CORNFLAKE: TRONG TRONG CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ II
Ký ức về cuộc chiến tranh Đông Dương
Tết Giáp Thân – Tìm hiểu loài khỉ
Tôn Ngộ Không trên tem Canada
Khỉ và sự tiến hóa
Cây tre trong tầm thức người Việt
   
Tin nổi bật
Canada: tôn vinh công nghiệp pho mát và...
Chuyện thú vị xung quanh những con tem
Tem thư và toán học
Hoa sen - biểu tượng văn hoá Việt
Bệnh Tiểu Đường trên tem Bưu chính
16 cách tỏ tình (chỉ dành cho người đang...
ĐIỆP VỤ CORNFLAKE: TRONG TRONG CHIẾN...
Ký ức về cuộc chiến tranh Đông Dương
Tôn Ngộ Không trên tem Canada