Điều cần biết về E-Stamp

Xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1840, con tem đã gắn liền với các dịch vụ bưu chính. Với xu hướng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào các lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế xã hội, một loại hình dịch vụ gắn liền với con tem truyền thống đã ra đời, đó là tem điện tử, gọi tắt là E-Stamp. Đây là một hình thức của thương mại điện tử, thanh toán cước phí cho các dịch vụ bưu chính dựa trên hệ thống phần mềm và mạng lnternet. Những lợi ích do dịch vụ này mang lại đã thu hút được cả nhà cung cấp cũng như khách hàng.

Đối với các nhà cung cấp dịch vụ thì điểm nổi bật là E-Stamp giúp tăng khả năng hỗ trợ các hoạt động nghiệp vụ bưu chính bởi tem điện tử còn lưu các thông tin về nghiệp vụ dưới dạng mã vạch, làm cơ sở cho việc tự động hóa các nghiệp vụ khác; đồng thời chi phí cho sản xuất tem giảm; tăng khả năng chống giả mạo; giúp việc quản lý tem cũng như công tác tổng kết, thống kê tình hình sử dụng các dịch vụ bưu chính thuận tiện, chính xác, sát với tình hình thực tế, hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động kinh doanh. Hơn thế nữa, thông qua hệ thống phần mềm và các website, nhà cung cấp sẽ kích thích nhu cầu sử dụng của khách hàng nhờ quảng bá rộng rãi các dịch vụ. Còn lợi ích của khách hàng được thể hiện ở khía cạnh tiện lợi, tiết kiệm công sức, thời gian, đặc biệt là đối với những người thường xuyên sử dụng các dịch vụ bưu chính với số lượng lớn; kiểm soát tình hình sử dụng các dịch vụ bưu chính của mình...

Hiện tại, các hệ thống cung cấp dịch vụ E-Stamp đang ngày càng phát triển, trong đó, trước hết là các nước trong khối cộng đồng châu Âu...

E-STamp sẽ có mặt tại Việt Nam?

Nếu hệ thống cung cấp dịch vụ này được ứng dụng tại Việt Nam sẽ là một bước tiến vượt bậc đối với ngành bưu chính nước ta. Thực tế ở nước ta hiện nay, tem được phát hành chủ yếu dưới hình thức tem in truyền thống. Quy trình sản xuất tem rất phức tạp và tốn kém về mặt kinh phí. Công tác phát hành, quản lý, phân phối gây ra nhiều lãng phí. Chắc chắn với ưu điểm của dịch vụ E-stamp sẽ giúp giải quyết những khó khăn trong việc cung cấp và quản lý tem ở nước ta. Tuy nhiên, việc triển khai ứng dụng dịch vụ này còn gặp nhiều bất cập: vấn đề sử dụng máy tính, kết nối internet chưa phổ biến, giá thành của dịch vụ internet còn cao cũng làm giảm đi lợi thế về mặt cước phí của tem điện tử. Đối với công tác nghiệp vụ bưu chính việc phát triển theo hướng tự động hóa dựa trên các thông tin được biểu diễn dưới dạng mã vạch có trong con tem điện tử cũng cần phải có thời gian.

Để đáp ứng xu hướng phát triển, Trung tâm công nghệ thông tin CDIT đã tiến hành nghiên cứu xây dựng và sẽ tiến tới triển khai thử nghiệm hệ thống cung cấp dịch vụ E-Stamp tại Việt Nam. Hệ thống gồm ba gói phần mềm: Gói phần mềm bán tem cho phép khách hàng cá nhân có tài khoản riêng truy nhập vào hệ thống để tự mua tem và giao dịch viên bán tem cho khách hàng; Gói phần mềm chấp nhận và hủy tem dành cho các bưu cục thu gom thư để thực hiện việc chấp nhận và hủy tem giống như tem thường. Gói phần mềm quản trị dịch vụ cho phép người quản trị thiết lập các cấu hình dịch vụ, bảng cước, quản lý khách hàng.

Với hệ thống này, dịch vụ sẽ được triển khai theo mô hình: Khách hàng đăng ký trực tiếp với nhà cung cấp dịch vụ và được cấp một tài khoản. Khi có nhu cầu mua tem, khách hàng truy cập vào website cung cấp dịch vụ và trực tiếp chọn các hình thức bưu gửi cần thiết, điền các thông số về bưu gửi và tự in tem bằng máy in của mình. Một cách khác, thông qua nhân viên bưu điện, khách hàng cũng có thể mua tem điện tử. Để thực hiện chấp nhận bưu gửi và hủy tem, giao dịch viên ở bưu cục sử dụng máy quét mã vạch, với sự hỗ trợ của phần mềm để thực hiện kiểm tra tính hợp lệ của tem và thực hiện hủy tem. Còn tại trung tâm cung cấp dịch vụ, thông qua gói phần mềm quản trị, người quản trị hệ thống sẽ quản lý người dùng, tình hình cung cấp dịch vụ cùng các chính sách về bảng cước cũng như các thông tin khác của các dịch vụ bưu gửi. Tem điện tử có thể sử dụng cho nhiều loại hình dịch vụ bưu chính khác nhau như bưu phẩm, bưu kiện, EMS, Datapost và cả các dịch vụ bưu chính đặc biệt như: phát tận tay, ghi số, phát nhanh...

Về mặt thanh toán, bước đầu hệ thống E-stamp sẽ sử dụng phương thức thanh toán theo các tài khoản đăng ký trước của khách hàng. Tuy nhiên, nhằm tạo thuận lợi cho khách hàng, kích thích nhu cầu sử dụng, sẽ phát triển thêm nhiều hình thức thanh toán khác như thanh toán bằng thẻ từ, thanh toán qua VNN 1260, thanh toán trực tuyến, thanh toán thông qua thẻ tín dụng...

LTS: Bài viết này đã được đăng từ năm 2003 và việc xuất hiện tem điện tử có lẽ cũng sẽ trở thành hiện thực, lúc đó chưa biết tem chơi sẽ ra sao.

(Khoa học Tổ quốc)