Chỉ ít ngày sau khi cất tiếng khóc chào đời ngày 14-6-1928 tại Argentina, xứ sở của vũ điệu tango duyên dáng, Chê đã có những biểu hiện của của bệnh suyễn. Cậu con trai đầu lòng này được mang đến nhiều bệnh viện chuyên khoa nổi tiếng, nhưng vẫn không chữa khỏi. Thế rồi càng lớn lên, bệnh suyễn càng nặng, và căn bệnh quái ác này cứ đeo đẳng suốt cuộc đời của Chê. Mỗi khi lên cơn suyễn anh thường tìm một chỗ nằm, hoặc ngồi yên trên chiếc ghế, bơm thuốc tự chữa lấy và không muốn làm phiền người khác. Với ý chí và nghị lực phi thường, anh luôn phấn đấu vượt qua khó khăn do bệnh tật để có thể hoàn thành nhiệm vụ…

Che-1

Che-1: con tem đầu tiên của Cuba về Che với bức ảnh Che đội mũ nồi đen nổi tiếng toàn thế giới của nhà nhiếp ảnh Cuba Korda. Phát hành ngày 3-1-1968 để kỷ niệm sự hy sinh của Che (8-10-1967). Dòng chữ màu đen bên cạnh Che là "Tư lệnh Che Guevara". Dòng chữ màu đỏ bên dưới Chê là "Mãi mãi đi đến thắng lợi" và chữ ký của Che (đây là câu nói nổi tiếng của Che viết ở cuối bức thư thư gửi Fidel Castro trước ngày Che lên đường sang Congo làm nghĩa vụ quốc tế). Dòng chữ màu đen dưới cùng là "Ngày du kích anh hùng 8-10" (ngày hy sinh của Che được nhà nước Cuba gọi là ngày du kích anh hùng).

Sau khi tốt nghiệp Đại học Y khoa, Chê không hành nghề bác sĩ như nhiều bạn khác. Với tính phiêu lưu, muốn tìm hiểu thực trạng đất nước mình và các nước Mỹ La tinh khác, anh tìm 1 hướng đi riêng cho mình.

Bước ngoặt có ý nghĩa quyết định làm thay đổi hẳn hướng đi của cuộc đời Chê là sau một cuộc gặp gỡ đầu tiên với Phiđen ở Mexico vào tháng 2-1953, Chê nhận lời tham gia cuộc đấu tranh giải phóng Cuba khỏi ách thống trị của chế độ độc tài thời đó.

Tháng 10-1956, anh cùng 82 chiến sĩ cách mạng Cuba do Phiđen chỉ huy, đổ bộ về Cuba, tham gia đánh du kích.

Thế là từ một bác sĩ nha khoa, Chê đã trở thành một bác sĩ cứu thương, khi thì băng bó vết thương cho các chiến sĩ nghĩa quân, khi làm nhiệm vụ chiến sĩ cầm súng. Ở chiến khu, Chê còn dành thời gian làm công tác dân vận, chữa bệnh cho bà con nông dân sống gần nơi đóng quân, dần dần tranh thủ được nhiều tình cảm, qua đó thuyết phục họ đi theo cách mạng. Chê đã đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy phong trào chống chế độ độc tài Batixta và xây dựng lực lượng Cách mạng Cuba ngày càng vững mạnh về quân sự lẫn chính trị.

Được phong làm tư lệnh và nổi lên như một cán bộ chỉ huy dày dạn kinh nghiệm và dũng cảm, Chê đã lập nhiều chiến công to lớn, đặc biệt là cuộc tấn công vào thành phố Xanta Cơlara, đánh tan hàng nghìn binh lính địch, rồi chỉ huy một cách quân của Phiđen và Raun, giành thắng lợi hoàn toàn cho Cách mạng Cuba vào đầu tháng 1-1959.

FDC kỷ niệm 30 năm trận chiến ở Santa Clara do Che chỉ huy. Trên tem là tượng đài Che ở thành phố này. Che và đồng đội được an táng trong khu lăng mộ dưới chân bức tượng.

Từ đó, Chê sát cánh cùng nhân dân Cuba trong suốt chặng đường cách mạng, nhằm xây dựng một nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên ở Tây bán cầu. Chê đã đảm nhận nhiều trọng trách của Chính phủ như làm Thống đốc Ngân hàng quốc gia, làm Bộ trưởng Công nghiệp và thường dẫn đầu các phái đoàn cấp cao Cuba tham dự những hội nghị quốc tế quan trọng.

Trong cuộc sống đời thường, Chê là con người rất giản dị và đôn hậu. Anh làm việc không biết mệt mỏi và luôn đi đầu trong phong trào lao động tình nguyện do anh đề xướng vào những ngày nghỉ. Chê là hiện thân của sự kết hợp hài hoà giữa tư duy và hành động. “Gương mẫu là mệnh lệnh không lời”, “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người mới”, đó là quan điểm nhất quán của Chê.

Ngược dòng thời gian, trong những năm hoạt động ở chiến khu cũng như sau ngày cách mạng Cuba thắng lợi, Chê đã mấy lần nhắc đến nguyện vọng cháy bỏng mà anh đã từng ấp ủ là “đi chiến đấu ở bất kì nơi nào trên thế giới”. Và cuối cùng anh được toại nguyện.

con tem trong bộ tem chào mừng đại hội Đảng CS Cuba lần thứ 5 và KN 30 năm ngày du kích anh hùng cùng với nội dung bức thư trước khi lên đường làm nghĩa vụ quốc tế ở Cônggô

Ngày 31-3-1965, trước khi lên đường làm nghĩa vụ quốc tế ở Cônggô, Chê viết bức thư tạm biệt Phiđen và để lại phía sau một gia đình hạnh phúc với 5 người con và người vợ xinh đẹp của mình, đồng thời để lại bộ quân phục màu xanh ô liu và chiếc mũ nồi đen mà anh thường dùng. Trong thư gửi Phiđen, anh viết : “Tôi xin thôi chức vụ Tư lệnh và quốc tịch Cuba của tôi… để đi làm nhiệm vụ quốc tế. Bất cứ đến nơi nào, tôi sẽ luôn cố gắng làm đúng trách nhiệm của người Cách mạng Cuba…”

Sự vắng mặt của Chê từ giữa tháng 4-1965 đã khiến Cục Tình báo Mỹ và báo chí phương Tây làm rùm beng và thêu dệt đủ thứ chuyện, nào là : “Chê bất đồng quan điểm với Ban lãnh đạo Cuba”, nào là : “Chê đang chiến đấu tại miền Nam Việt Nam” và “Chê đã bị mất tích”, v.v… Trong thời gian đó, phía Cuba vẫn giữ im lặng để đảm bảo an toàn cho Chê.

Đến ngày 20-4-1965, có một nhà báo hỏi : “Hiện giờ Chê đang ở đâu ?” Phiđen công khai trả lời : “Điều duy nhất mà tôi có thể nói với các bạn là : Tư lệnh Chê Ghêvara luôn có mặt ở nơi nào có ích nhất cho cách mạng và quan hệ giữa tôi và Chê là tuyệt vời, có thể nói là tốt hơn nhiều so với thời kỳ chúng tôi mới quen biết nhau”.

“Mãi mãi đi đến thắng lợi”, đó là lời tâm huyết của Chê ở cuối thư gửi Phiđen và nay đã trở thành phương châm của lớp lớp thanh niên Cuba, và đang tiếp thêm sức mạnh cho toàn dân Cuba vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách để xây dựng và bảo vệ đất nước tươi đẹp của mình.

Ngày 8-10-1967, sau những trận đánh ác liệt ở núi rừng Bôlivia, Chê đã ngã xuống trước mũi súng tàn bạo của kẻ thù.

bộ tem KN 5 năm ngày du kích anh hùng. Trên tem là chân dung Che với bản đồ Bolivia (trên bản đồ có đánh dấu nơi mà Che đã hy sinh)

Đối với Việt Nam, tuy chưa đặt chân đến nhưng Chê đã nhiệt tình ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta. Chê khẳng định : “Thái độ của chúng ta không chỉ chúc mừng thắng lợi của Việt Nam, mà phải cùng hi sinh và cùng chiến thắng với Việt Nam”. Lời kêu gọi : “Hãy tạo ra hai, ba hay nhiều Việt Nam” nhằm “chia lửa” với nhân dân ta, chứng tỏ Chê đã nhận rõ ý nghĩa quốc tế lớn lao của cuộc đấu tranh chính nghĩa của Việt Nam đối với loài người, nhất là đối với các dân tộc Mỹ Latinh vào những năm 60 của thế kỉ trước. Chính vì vậy, Phiđen đã có lần nói : “Máu của Chê đã đổ cho tất cả những người bị áp bức bóc lột, cho tất cả các dân tộc châu Mỹ và đã đổ cho Việt Nam, bởi vì ở những nơi ấy, trong cuộc đấu tranh chống các giai cấp thống trị và chủ nghĩa đế quốc, Chê biết rằng mình đã dành cho Việt Nam mối tình đoàn kết cao cả nhất”.

Con tem 3c có hình du kích Việt Nam và câu nói của Che: "Hãy tạo ra hai, ba hay nhiều Việt Nam"

Cuộc đời và sự nghiệp vẻ vang của Chê Ghêvara đã đi vào lịch sử như “Người du kích anh hùng” bất tử, một chiến sĩ quốc tế chân chính và một nhân vật huyền thoại của thế kỷ XX.

FDC KN 30 năm ngày mất của Che do Argentina (quê hương của Che) phát hành

Sheet tem KN 35 năm ngày hy sinh của Che, được thiết kế như những thước phim tư liệu về hình ảnh của ông với chữ ký và câu nói bất hủ: "Mãi mãi đi đến thắng lợi" (Hasta la victoria siempre)

(Theo ANTG - Ảnh tem: Hoàng Anh Thi)